Leczenie chirurgiczne zaawansowanego raka szyjki macicy a wytrzewienie – przegląd literatury
Afiliacja i adres do korespondencji

1 Department of Gynecology and Obstetrics, Essen, Germany. Kierownik: prof. med. Rainer Kimmig
2 Oddział Kliniczny Ginekologii Onkologicznej, Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. Kierownik Oddziału: prof. dr hab. n. med. Łukasz Wicherek
3 Klinika Chirurgii Onkologicznej i Urologii, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie. Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Jerzy Mituś
4 Oddział Kliniczny Urologii Onkologicznej, Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. Kierownik Oddziału: dr n. med. Jerzy Siekiera
5 Zakład Mikrobiologii, Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. Kierownik Zakładu: dr n. med. Maria Szymankiewicz
6 Klinika Ginekologii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Beata Śpiewankiewicz
7 Klinika Ginekologii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie. Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Krzysztof Urbański
8 Katedra i Klinika Ginekologii Onkologicznej i Pielegniarstwa Ginekologicznego, Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy. Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. n. med. Łukasz Wicherek
Adres do korespondencji: Prof. dr hab. n. med. Łukasz Wicherek, Oddział Kliniczny Ginekologii i Onkologii, Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka, ul. Romanowskiej 2, 85-796 Bydgoszcz, tel.: +48 52 374 33 99, +48 52 374 38 74, e-mail: mowicher@cyf-kr.edu.pl
Podziękowanie
Chcielibyśmy podziękowac Dr. Zbigniewowi Pawłowiczowi i Prof. Jerzemu Stelmachowowi za okazaną pomoc, słowa wsparcia i zdolność przewidywania kierunków rozwoju medycyny.
Zdjęcia przedstawione w manuskrypcie zostały wykonane podczas zabiegów wytrzewienia przeprowadzanych na Oddziale Klinicznym Ginekologii Onkologicznej, Centrum Onkologii w Bydgoszczy – za pomoc w ich wykonaniu dziękujemy Dr. Wojciechowi Polonceuszowi i Dr. Naserowi Alahmad Alali.

CURR. GYNECOL. ONCOL. 2014, 12 (2), p. 125–139
DOI: 10.15557/CGO.2014.0012
STRESZCZENIE

Technika zabiegu wytrzewienia znana jest od 60 lat. Jednak postęp, jaki dokonał się w rozwoju chirurgii rekonstrukcyjnej, stworzył nowe możliwości odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego i dróg moczowych. W efekcie ulepszania opieki przed- i pooperacyjnej oraz uściślenia wskazań do tego zabiegu poprawiły się wyniki leczenia zaawansowanych nowotworów złośliwych rozwijających się w miednicy. Śmiertelność okołooperacyjna zmniejszyła się obecnie z 28% opisywanych przez Brunschwiga do 3%. Liczba powikłań po tak rozległej operacji także znacznie się zmniejszyła. Dzisiaj powikłania nie są już czynnikiem wpływającym na podjęcie decyzji o kwalifikacji do wykonania tego zabiegu. Wykazano, że jakość życia chorych po wytrzewieniu w porównaniu z paliatywną chemioterapią jest gorsza tylko w pierwszych miesiącach po zabiegu, a z wieloletniej obserwacji wynika również, że od 9. miesiąca po operacji jakość życia jest nawet lepsza. Z wielu badań jednoznacznie wynika też, że całkowite przeżycie 5-letnie u pacjentek ze wznową raka szyjki macicy po radioterapii jest najdłuższe po leczeniu polegającym na wytrzewieniu, przy ściśle przestrzeganych wskazaniach do zabiegu, i pozwala w tej grupie chorych przekroczyć 50%. Ponieważ jest to operacja, która wieńczy niejako leczenie skojarzone, kwalifikacja do niego powinna uwzględniać wiele czynników związanych z dotychczasowym przebiegiem terapii oraz z biologią danego nowotworu i być podejmowana wyłącznie przez interdyscyplinarne zespoły, składające się co najmniej z radioterapeuty, ginekologa onkologa i onkologa klinicznego. Chirurgia w takim przypadku również ma charakter interdyscyplinarny, dlatego zabieg ten należy wykonywać jedynie w ośrodkach referencyjnych, w których doświadczenie chirurgiczne przenika pomiędzy ginekologami onkologami, urologami i chirurgami onkologami. Tylko ośrodki zatrudniające lekarzy o dużym doświadczeniu chirurgicznym mogą zapewnić bezpieczny przebieg zabiegu wytrzewienia.

Słowa kluczowe: rak szyjki macicy, wytrzewienie, wznowa raka szyjki macicy, limfadenektomia okołoaortalna, zespół „pustej miednicy”