Ocena oznaczeń markera TATI – trzustkowego inhibitora trypsyny – u chorych na raka trzonu macicy z niekorzystnymi czynnikami rokowniczymi
Afiliacja i adres do korespondencji

1 Zakład Radioterapii, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskie-Curie w Warszawie.
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Zbigniew Szutkowski
2 Zakład Dydaktyki Ginekologiczno-Położniczej, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Ewa Dmoch-Gajzlerska
3 Klinika Rehabilitacji Psychiatrycznej, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.
Kierownik: dr hab. n. med. Katarzyna Kucharska-Pietura
Correspondence to: Zakład Radioterapii, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, ul. Wawelska 15,
00-973 Warszawa, e-mail: onko11@wp.pl
Podziękowania
Praca powstała dzięki badaniu, które zainspirował, na które pozyskał środki i którego postęp bacznie śledził Profesor Janusz Szymendera.
Jego nagła i przedwczesna śmierć oraz brak wsparcia sprawiły, że wyniki badania markera TATI dotąd nie były opracowane. Jednak optymizm
Profesora, jego pasja poszukiwania nowych dróg w leczeniu i poznawaniu natury nowotworów, którą przekazał swym stałym współpracownikom,
sprawiły, że Anna Grabowska, uczestnicząca w badaniu od chwili pierwszego oznaczenia markera, zdopingowała nas do opracowania wyników
czekających na dyskach komputerowych. Serdecznie za to Annie Grabowskiej dziękuję. Jednocześnie życzę następnym pokoleniom lekarzy,
aby takich pasjonatów i wizjonerów w poznawaniu nowych zjawisk i przekładaniu ich na badania naukowe, jakim był Profesor Janusz Szymendera,
napotykali na swej drodze zawodowej jak najczęściej.

CURR. GYNECOL. ONCOL. 2013, 11 (2), p. 103–114
DOI: 10.15557/CGO.2013.0010
STRESZCZENIE

Marker TATI (tumor-associated trypsin inhibitor) najczęściej oceniany jest u chorych na raka jajnika. W pracy przedstawiono jego rolę i przydatność w ocenie wyników leczenia u chorych na raka trzonu macicy. Badanie przeprowadzono na podstawie oceny poziomu markera TATI wśród 305 chorych na raka trzonu macicy leczonych w Centrum Onkologii w latach 1994–1995 w Warszawie. U każdej chorej wykonano od 3 do 7 oznaczeń markera z surowicy krwi po każdym z etapów leczenia uzupełniającego i w początkowym okresie obserwacji po zakończeniu leczenia. W ocenie zaawansowania posługiwano się wówczas obowiązującym protokołem pooperacyjnym FIGO z 1988 roku i zgodnie z nim chore kwalifikowano do leczenia uzupełniającego, na które składały się teleterapia, brachyterapia lub hormonoterapia. Wszystkie chore po leczeniu były obserwowane ambulatoryjnie. Analizę poziomów markera TATI w korelacji z cechami raka przeprowadzono po 17-letnim okresie obserwacji. Oceniono poziomy markera TATI w grupie chorych z niekorzystnymi czynnikami rokowniczymi stwierdzonymi na podstawie protokołu operacyjnego i histopatologicznego usuniętego guza nowotworowego. Stwierdzono, że poziom TATI w czwartym pobraniu, po ukończeniu leczenia jest najistotniejszą wartością. Wzrost poziomu TATI w tym oznaczeniu znamiennie koreluje z wystąpieniem wznowy lub przerzutów odległych. Porównując wyniki leczenia operacyjnego bez usunięcia węzłów chłonnych i z ich usunięciem, stwierdzono znamiennie dłuższy czas wolny od choroby u chorych, u których nie były usuwane węzły chłonne.

Słowa kluczowe: markery nowotworowe, markery raka trzonu macicy, TATI, PSTI, negatywne czynniki rokownicze raka trzonu macicy