Czy warto profilaktycznie usuwać jajniki u chorych na raka jelita grubego?
Afiliacja i adres do korespondencji

1 Klinika Chirurgii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie
2 Klinika Ginekologii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie
Correspondence to: Dr n. med. Wojciech Wysocki, Klinika Chirurgii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut
im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Krakowie, ul. Garncarska 11, 31-115 Kraków, tel.: 12 422 49 28, e-mail: z5wysock@cyf-kr.edu.pl
Artykuł stanowi podsumowanie i rozwinięcie prezentacji wygłoszonej podczas konferencji „Postępy w ginekologii onkologicznej” w Kocierzy koło
Andrychowa we wrześniu 2012 r.
Source of financing: Department own sources

CURR. GYNECOL. ONCOL. 2013, 11 (1), p. 55–61
DOI: 10.15557/CGO.2013.0005
STRESZCZENIE

W artykule dokonano analizy dostępnego piśmiennictwa na temat częstości występowania synchronicznych i metachronicznych przerzutów raka jelita grubego do jajników. Odrębnie analizowano dane pochodzące z badań pośmiertnych (częstość w badaniach historycznych 5–10%) oraz klinicznych (częstość w badaniach historycznych 3–14%). Częstość przerzutów raka jelita grubego w jajniku w aktualnych badaniach ocenia się na 0,9–2,9%. Przerzut w jajniku zwykle w chwili rozpoznania ma postać guza przekraczającego 4 cm średnicy, o budowie litej lub lito-torbielowatej, często obustronnego (u 50–70%). Nie obserwuje się obecnie częstszego pochodzenia przerzutów w jajniku z raka zlokalizowanego w odbytnicy w porównaniu z okrężnicą. Ponadto w tekście omówiono rokownicze znaczenie przerzutów w jajnikach w świetle aktualnej klasyfikacji TNM, zwracając uwagę na utworzenie nowych kategorii M1a (izolowany przerzut, między innymi w jajniku) i M1b (mnogie przerzuty odległe). Autorzy przedstawili także uproszczone wskazówki klinicznie, nie zalecając profilaktycznego wycinania niezmienionych jajników. Jednocześnie uzasadnione wydaje się wycięcie zmienionego jajnika u chorych przed menopauzą lub obu jajników (zmienionego i niezmienionego) u chorych po menopauzie. Warunkiem podjęcia zabiegu jest upewnienie się co do nieobecności innych ognisk choroby lub – w razie obecności takich zmian – możliwości doszczętnego usunięcia wszystkich pozajajnikowych przerzutów.

Słowa kluczowe: rak jelita grubego, przerzut w jajniku, częstość, rokowanie, profilaktyczne wycięcie jajników