Zakażenie HPV i jego związek z nowotworami złośliwymi
Afiliacja i adres do korespondencji

1 Katedra Ginekologii i Położnictwa CMUJ w Krakowie, ul. Kopernika 23, 31-501 Kraków, tel.: 12 424 85 60, faks: 12 424 85 84
2 Northwestern University, 633 Clark Street, Evanston, IL 60208 Evanston, tel.: +18474913741, Chicago, USA
3 Centrum Onkologii, Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Krakowie, ul. Garncarska 11, 31-115 Kraków, tel.: 12 422 99 00
4 Katedra Biochemii Lekarskiej CMUJ w Krakowie, ul. Kopernika 7, 30-105 Kraków, tel.: 12 424 70 00
Correspondence to: Katedra Ginekologii i Położnictwa, Klinika Ginekologii, Położnictwa i Onkologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie,
ul. Kopernika 23, 31-501 Kraków, tel.: 12 424 85 60, faks: 12 424 85 84, e-mail: jach@cm-uj.krakow.pl
Source of financing: Department own sources

CURR. GYNECOL. ONCOL. 2010, 8 (3), p. 200-213
STRESZCZENIE

Zakażenie HPV jest najczęstszą chorobą przenoszoną drogą płciową. Rocznie rozpoznaje się około 5 500 000 nowych zakażeń. Spośród 100 typów wirusów HPV 40 określa się mianem genitalnych z uwagi na ich preferencyjne występowanie w nabłonku okolic sromu, pochwy, szyjki macicy, penisa i okolicy anogenitalnej. Przetrwałe zakażenie wywołane przez typy 16., 18., 31., 33., 35., 39., 45., 51., 52., 56., 58., 59. wiąże się z wysokim ryzykiem rozwoju raka, przy czym typ 16. jest wykrywany w 50-55% przypadków inwazyjnego raka szyjki macicy. Pewne rozpoznanie zakażenia HPV w każdym stadium cyklu życiowego wirusa zapewniają molekularne metody wirusologiczne, a oznaczenie DNA HPV nabiera znaczenia jako procedura uzupełniająca badanie cytologiczne. Obiecujące możliwości diagnostyczne rozpoznania przetrwałego zakażenia HPV niesie ze sobą test oparty na wykrywaniu aktywnych onkogenów E6 i E7 wirusów HPV poprzez analizę transkryptów mRNA. Pozwala on określić nie tylko obecność, ale również aktywność wirusa, w tym rozpoczęcie transkrypcji, czyli najwcześniejszy etap karcinogenezy. Ma zastosowanie również wśród kobiet zakażonych typami wirusów HPV nienależącymi do grupy wysokoonkogennych. Przeważająca większość przypadków raka sromu, pochwy oraz odbytu związana jest z zakażeniem wirusem HPV. Częstość występowania nowotworów okolicy płciowo-odbytniczej znacząco zwiększyła się w ostatnich latach. Z uwagi na stały wzrost liczby zakażeń HPV należy w przyszłości spodziewać się diagnozowania większej liczby przypadków raków okolicy anogenitalnej i ich zmian prekursorowych. Dlatego też obecne badania epidemiologiczne koncentrują się na włączeniu testowania HPV (DNA HPV, mRNA HPV oraz genów wczesnych HPV) do programu masowych badań skryningowych raka szyjki macicy.

Słowa kluczowe: zakażenie HPV, rak, typ HPV, śródnabłonkowa neoplazja, pozaszyjkowe zakażenie HPV