Rys historyczny leczenia raka piersi
Afiliacja i adres do korespondencji

1 Oddział Opieki Paliatywnej, Szpital Miejski nr 1 w Będzinie. Ordynator Oddziału: lek. med. Tatiana Pietrzyńska
2 Oddział Kliniczny Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Bytomiu, Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Zabrzu SUM w Katowicach.
Kierownik Oddziału: dr hab. n. med. Ewa Podwińska. Kierownik Katedry: dr hab. n. med. Piotr Knapik, prof. nadzw. SUM
3 Katedra i Oddział Kliniczny Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej w Bytomiu SUM w Zabrzu.
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Anita Olejek
4 Katedra i Oddział Kliniczny Chirurgii Ogólnej w Bytomiu SUM w Katowicach.
Kierownik: dr hab. n. med. Jacek Gawrychowski
Correspondence to: prof. dr hab. n. med. Anita Olejek, Kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Ginekologii, Położnictwa i Ginekologii Onkologicznej w Bytomiu, e-mail: bytomobstgyn@slam.katowice.pl
Source of financing: Department own sources

GIN ONKOL 2007, 5 (4), p. 208-217
STRESZCZENIE

Autorów pracy zainteresowała historia leczenia raka piersi. Pierwsze wzmianki o występowaniu guzów piersi pojawiły się w piśmiennictwie egipskim przed trzema tysiącami lat. Etymologię określenia „rak” opisywał Paweł z Eginy, wyjaśniając, że żyły wokół guza są wypełnione i napięte niczym odnóża kraba. Lekarze epoki starożytnej nie tylko rozpoznawali tę chorobę, ale też podejmowali próby jej leczenia. Medycy rzymscy uważali, że rak piersi jest chorobą miejscową, a w leczeniu jej stosowano radykalne wycięcie guza wraz z mięśniem piersiowym. Galen, lekarz grecki, traktował raka piersi jako chorobę uogólnioną i podejmował próby leczenia zachowawczego za pomocą wyciągów ziołowych z mandragory i kapusty. Średniowiecze charakteryzowało się zahamowaniem rozwoju medycyny, co skutkowało drastycznym ograniczeniem metod leczenia chirurgicznego. Ponowny rozkwit nauk przyrodniczych, w tym także powrót do teorii Galena i technik chirurgicznych, nastąpił dopiero w epoce renesansu. W tym czasie europejscy chirurdzy – Ambroise Paré, Wilhelm Fabry, Jacques Guillemen i inni – coraz odważniej podejmowali próby operacyjnego leczenia guzów piersi. Wiek XVIII przyniósł dalszy rozwój wiedzy medycznej, a dzięki pracom Williama i Johna Hunterów poznano budowę i zasady funkcjonowania układu limfatycznego. Wiek XIX charakteryzował się szczególnymi dokonaniami w zakresie rozwoju chirurgii, w tym także guzów nowotworowych. Dzięki zastosowaniu po raz pierwszy w 1846 roku przez Williama T. Mortona anestezji eterowej wdrożono do praktyki klinicznej metody znieczulania ogólnego. Kolejnymi osiągnięciami tej epoki było poznanie zasad aseptyki i antyseptyki oraz nabycie umiejętności oceny tkanek z użyciem mikroskopu. W XIX wieku poszukiwano również innych, poza chirurgicznymi, metod leczenia złośliwych guzów piersi. W 1895 roku Emile Grubbe zastosował pierwszą radioterapię po mastektomii. Wiek XX przyniósł doskonalenie wszystkich dotychczas stosowanych metod diagnostyki i leczenia raka piersi, ze szczególnym uwzględnieniem biologii molekularnej i terapii genowej.

Słowa kluczowe: rak piersi, historia, leczenie, metody chirurgiczne, hormonoterapia, chemioterapia, radioterapia