Czynniki zagrożenia w ginekologii onkologicznej
Afiliacja i adres do korespondencji

Uniwersytet Medyczny w Łodzi, I Katedra Ginekologii i Położnictwa, I Klinika Ginekologii i Onkologii Ginekologicznej.
Kierownik: prof. zw. dr hab. n. med. Jacek Suzin
Correspondence to: I Katedra Ginekologii i Położnictwa Uniwersytetu Medycznego, ul. Wileńska 37, 94-029 Łódź,
tel.: 042 686 83 80 w. 601, tel./faks: 042 686 04 71, tel. kom.: 0 601 223 741, e-mail: azdziennicki@op.pl
Source of financing: Department own sources

GIN ONKOL 2007, 5 (3), p. 119-124
STRESZCZENIE

Opierając się na przeglądzie piśmiennictwa ostatnich lat, przedstawiono ogólne wiadomości o czynnikach zagrożenia w ginekologii onkologicznej, podkreślając ich znaczącą rolę w medycynie zapobiegawczej. Począwszy od lat 50. XX w., przywiązywano dużą wagę do czynników ryzyka wskazujących na możliwość wystąpienia zagrożenia powstania choroby, w tym również nowotworów narządów płciowych u kobiet. Wykryto wiele czynników zagrożenia, począwszy od genetycznych, poprzez biologiczne, socjoekonomiczne, kulturowe, geograficzne, jatrogenne, a skończywszy na środowiskowych i lista ta jest ciągle uzupełniana. Dało to podstawy do wyodrębnienia spośród populacji kobiet grup podwyższonego ryzyka wymagających wzmożonej kontroli medycznej, co z kolei pozwalało na wykrycie choroby nowotworowej we wczesnym etapie jej rozwoju. Czynniki zagrożenia na ogół poprzedzają proces kancerogenezy, choć mogą też w nim uczestniczyć. Przedstawiają one różną wartość kliniczną: jeden czynnik zagrożenia może występować w wielu nowotworach, a wiele czynników – w jednej chorobie nowotworowej; często występuje synergizm onkologiczny. Większość nowotworów narządów płciowych to tzw. „choroby wieloczynnikowe”.

Słowa kluczowe: czynniki zagrożenia, profilaktyka, ginekologia onkologiczna, choroba wieloczynnikowa, czynnik zagrożenia zbiorczy